Loading

Language/Literature

दुई ध्रुव / राजेन्द्र पराजुली

दुई ध्रुव अर्थात् डा. धु्रवचन्द्र गौतम र धु्रव सापकोटाबीच थुप्रै असमानता छन्, तर तिनको किनारा एउटै छ। दुवैजना साहित्यको गन्तव्य खोज्दै हिँडेका छन्। असमानता वैचारिक र उद्देश्यपरकताको अर्थमा होइन। गौतम वीरगञ्जको तातोमा जन्मिए, सापकोटा काभ्रेपलाञ्चोक, कुशादेवीको शीतल डाँडामा। तिनलाई भेट गरायो यो कचौरे राजधानी काठमाडौँले र अटुट मित्रताको जोडी बनाइदियो साहित्यले। र, केन्द्रमा रह्यो २० को दशकको कथाप्रधान साहित्यिक पत्रिका ‘प्रतीक'। त्यसका सम्पादक थिए सापकोटा र अर्का साहित्यकार हरि अधिकारी।

हाम्रो भाषा र हाम्रा पुस्तक / जगदीश घिमिरे

Booksआफ्नो ६३ वर्षे जीवनमा मूलतः म मेरो मातृभाषाभाषीबीच बाँचेँ, बोलेँ, सुनेँ, सिकेँ, लेखेँ। मैले ४५ वर्षघि थालेको साहित्य सिर्जनाको मूल माध्यम पनि नेपाली नै हो । दुई वर्षेखि म पिँजडाको सुगाजस्तो कोठा, अध्ययन र लेखन-केन्द्रित भएपछि वार्तालापमा मात्र होइन, किताब, छापा, टीभी र एफएमहरूमा नेपाली भाषामा प्रचलित सामयिक शब्द, भाव, शैली र उच्चारणहरूको गतिशीलतासँग पुनः परचिय गर्दैछु।

भाषाविज्ञानका आँखामा नेपाली भाषाहरू/ डा. माधवप्रसाद पोखरेल

नेपालका भाषा ः नेपालमा जम्मा पाँच महापरिवारका भाषा बोलिन्छन् । कुसुन्डा भाषा संसारको कुनै परिवारसित पनि मिल्दैन । यो भाषा एउटै मझेरीमा बोल्न पाउने रोल्पा, टुनीबोटकी पुनी ठकुरी र उनकी छोरी कमला खत्री मात्र छन् । देउखुरीकी ज्ञानीमैयाँ सेन र दाङका प्रेमबहादुर शाही आफ्नो परिवारमा कसैसित पनि मातृभाषा बोल्न पाउँदैनन् । त्रिवि, भाषाविज्ञान केन्द्रीय विभागमा कुसुन्डा भाषाको अभिलेख भइरहेका वेलामा कीर्तिपुरको एउटै डेरामा बस्ता कमला खत्री, ज्ञानीमैयाँ सेन र प्रेमबहादुर शाहीले मातृभाषामा बोल्ने मौका पाएका थिए । ती तीनजनाबाहेक अर्घाखाँचीमा अरू दुईजनाले कुसुन्डा भाषा बोल्न सक्छन् भन्ने सूचना ज्ञानीमैयाँ सेनले दिएकी छिन् ।

नेपाली नाटकमा महिलालेखन/ लीला लुइटेल

नेपाली साहित्यमा अन्य विधाका तुलनामा नाटकको लेखन कमै भएको पाइन्छ । यस क्षेत्रमा महिलाको सक्रियता निकै कम देखिए पनि निराशै हुनुपर्ने स्थिति चाहिँ छैन । हालसम्म प्राप्त जानकारीअनुसार नेपाली एकाङ्की नाटकमा महिलाको प्रवेश राधिका रायाको 'जीवनको इच्छा' -भारती, ७/७, सन् १९५४) शीर्षक एकाङ्कीबाट भएको देखिन्छ ।

Author: 

नेपाली साहित्यिक कृति सङ्ख्या धेरै, गहिराइ कम/ दिपक विहिन

प्रकाशनमा संख्यात्मक बृद्धि भए पनि नेपाली साहित्य भण्डारमा गहनप्रकारका कृति कमै थपिने गरेका छन् । वितेको ०६७ सालमा संख्यात्मक रूपमा थुप्रै पुस्तक प्रकाशनमा आएपनि गहनप्रकारका कृति कमै आएको ठम्याई छ, साहित्यकार तथा पुस्तकप्रेमीहरूको । उनीहरूको बुझाइ छ-"साहित्यलाई पनि आम उपभोग्यवस्तुजस्तै विज्ञापनमार्फत् बेच्न थालिएपछि साहित्यका उपभोक्ताहरू अन्यौलमा पर्न थालेका छन्।"

Author: 

भाषाको राजनीति/दिल साहनी

भाषा सम्बन्धमा के कुरा पनि साँचो हो भने कसैले कसैमाथि कुनै भाषा जबर्जस्ती थोपर्न खोज्दछ भने जनतामा त्यस भाषाप्रति भएको आकर्षण पनि विकर्षणमा फेरिन सक्दछ ।

Author: 

Contemporary Nepali Literature: Fiction — the Short Story / Mukul Dahal

Nepali short story has achieved its present state of development in shorter time than other genres. This area of literature has already been enriched by a number of classic world-class short stories. The contribution of the figures such as Guru Prasad Mainali, Pushkar Samser Rana, Posan Pande, Indra Bahadur Rai, Biseswor Prasad Koirala, Bhimnidhi Tiwari, Bhawani Bhikshu, Paarizaat can hardly be exaggerated.

Author: 
Language: 

नेपाली भाषाको लेखनः समस्या र समाधान / डा. गोपाल प्रसाद शर्मा अधिकारी

नेपाली भाषाको लेखनः आजसम्मको खोज अनुसन्धानबाट प्राप्त प्राचीन नेपाली भाषाको लेखन नमुना- भूपाल दामुपालको समयको दुल्लु शिलालेखलाई मानिएको छ । सं. १०३८को समयको भनिएको यो शिलालेख पूर्णप्रकाश 'यात्री'ले खोज-अनुसन्धानका क्रममा प्राप्त गरेका हुन् । यसको पहिलो जानकारी बालकृष्ण पोखरेलको सम्पादकत्वमा सम्पादित 'पच्चीस वर्षका भाषिक चर्चा' -ने.रा.प्र.प्र.२०३९) पुस्तकमा "सर्वप्राचीन नेपाली अभिलेख -एक विहङ्गम दृष्टि)" शीर्षकबाट भएको हो । साथै पूर्णप्रकाश 'यात्री'को पुस्तकाकार कृति राजा गगनिराजको यात्रा -नेशनल रिसर्च एसोसिएट्स,काठ.

The Future of Nepali Literature / Manjushree Thapa

Something very important has happened to Nepali literature over the past few years: news of the nation has come into it.

Language: 

सिजो लेखनको अभ्यास / किशोर पहाडी

'सिजो' कोरियाली काव्य लेखनको एउटा शैली हो । कविताको जापानी शैली 'हाइकु' भएझँै कोरियामा धेरै वर्षअघिदेखि 'सिजो' लेखिँदै आएको रहेछ । धेरै वर्षको अर्थ करिब करिब ७०० वर्षअघिदेखि ।

Pages

Comments

Subscribe to Language/Literature